UETD_Web_ErmeniMeselesi_home_TR
Ermeni Meselesi

Dünden bugüne 1915 olayları

Mukaddime
Elinizde tuttuğunuz bu broşür Ermeni Soykırımı iddalarına karşı farklı perspektiften, objektif ve mantıki izahatlar getiren bir deneme yazısıdır. Günümüzde 100. sene-i devriyesi olması hasebiyle dünya kamuoyunun gündemini çokça meşgul eden 1915 Olayları hala doğru bir şekilde tartışılamıyor. Bu çalışmamızda 1915 Olayları’nın iç yüzünü, tarihi, siyasi ve mantıki vechesiyle ele aldık. Bu çalışmamızda kullandığımız kaynaklar tarihi ve akademik belgelerdir. Elinizdeki broşür 5 bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Anadolu’da daha Türk kavimleri gelmeden evvelki dönemde yaşayan Ermeniler’in ahvali kısaca özetlenmiştir. İkinci bölümde Osmanlı zamanında Ermeni vatandaşların yaşam standartları, üçüncü bölümde ise 1915 Olayları’nın siyasi sebepleri ve sonuçları detaylı olarak izah edilmiştir. Dördüncü bölümde Türkiye Cumhuriyeti’nin son 13 senede Ermeni vatandaşları için yaptığı icraatlar ve son olarak da bu meselenin nasıl sonuca varması gerektiği yazılmıştır.

I. Anadolu’da Türkler ve Ermeniler
Ermeniler tarih sahnesine Anadolu topraklarında çıkmıştır. Bir coğrafi tanım olarak Arminiya veya Armaniya adına en erken eski Fars imparatoru I. Darius’un yaklaşık M.Ö. 510 tarihli Bisutun Anıtı’nda rastlanır. M.Ö. 399 yılında bölgeyi gezerek ayrıntılı tasvirler yapan Yunan tarihçi Ksenofon’un eserinde ülke adı Armenia olarak geçer. Ermeniler her ne kadar Türklerden evvel Anadolu’da olsalar da güçlü bir devlet kuramamışlardır. Bunun sebebi ise Bizans ile yaşanan husumettir. Hz. İsa’da (A.S.) ikilik kabul etmeyen Gregoryen mezhebini benimseyen Ermeniler, Ortodoks olan Bizans ve Katolik olan Avrupa devletleri tarafından makbul kabul edilmediler, hatta dinsiz ve sapık olarak görüldüler. Bizans zamanında Ermenilerin İstanbul’a girmelerine dahi izin verilmezdi.

II. Osmanlı Devleti zamanında Ermeniler
Osmanlı İmparatorluğu, birçok farklı etnik ve dini unsurları içerisinde barındırırdı. Bunlardan birisi olan Ermeniler, belki de tarih boyunca en refah ve en rahat dönemlerini Osmanlı egemenliği altında geçirmişlerdir. İstanbul’un Fatih (II. Mehmet) tarafından fethinden sonra Türkiye’nin Bursa şehrinde olan Ermeni Patrikhanesi, İstanbul’a davet edilmiş, hatta Ermeni Patriği’ne Rum Patriği ile eşit statü verilmiştir. Osmanlı zamanında ibadetlerini özgürce ifa eden Ermeniler, sosyal hayatın birçok alanında da Müslümanlardan daha aktiftiler. Özellikle ticaret, sarraflık, zanaat ve mimarlıkta en önde gelen topluluk Ermeniler’di. İstanbul’da bugün dahi birçok turist tarafından ziyaret edilen pek çok saray, cami ve yalılar (Yıldız Sarayı, Çırağan Sarayı, Valide Camii, vs.) Ermeni Balyan Ailesi tarafından yapılmıştır. Bizans zamanında İstanbul’a alınmayan Ermenileri, Osmanlı Devleti en yüksek devlet adamlığına kadar yükseltmiştir. Sefirlik, bakanlık, valilik, müsteşarlık ve müşavirlik görevlerinde bulunmuşlardır. Osmanlı Devleti tarafından teba-i sadıka (sadık halk) olarak adlandırılan Ermeniler, diğer azınlık milletler içerisinde Türk örf, adet ve dilini en çok benimseyen milletti.

III. 1915 olaylarının sebep ve sonuçları
Peki, Osmanlı Devleti içerisinde bu kadar refah içinde yaşayan Ermeniler neden isyan etti ? Bu suale cevap verebilmek için zamanın siyasi ahvaline hakim olmak lazım gelir. Tarih boyunca sıcak denizlere inme siyaseti güden Rusya’nın birinci hedefi daima İstanbul’daki boğazları kontrol etmek olmuştur. Lakin boğazlar üzerindeki Rus hakimiyeti Avrupalı devletler tarafından kabul edilmeyeceği için Rusya stratejisini değiştirdi. 1828’de Yunanlılar’ı destekleyerek bağımsızlığına kavuşturan Rusya, mezhep farklılığını görmezden gelerek aynı dinden olan Ermeniler’e destek verdi. Türkiye’nin doğusunda kurulacak ve Akdeniz’e kadar uzanan bir Ermeni krallığı vaadinde bulundu. Bu Ermeni krallığı üzerinden Akdeniz’e inmeyi planlayan Rusya, Ermeni komitalarına ayaklanmaları için para ve silah desteğinde bulundu.

Birinci Cihan Harbi esnasında yaşanan bu ayaklanmayı “Almanlarla ittifak halinde” olan Osmanlı Devleti, doğudaki Ermeniler’i güneye tehcir ederek çözmek istedi. Hazırlanan tehcir nizamnamesindeki bazı maddeler şu şekildedir :
• Madde 2: Nakledilen Ermeniler, taşınabilir bütün mallarını ve hayvanlarını beraberlerinde götürebilirler.
• Madde 3: İskân yerlerine sevk edilen Ermeniler’in yol boyunca can ve mallarının korunmasıyla, iaşe ve dinlenmelerinin sağlanmasından, gidiş yolları üzerinde bulunan yerel görevliler sorumludur. Bu konuda meydana gelecek gevşeklik ve ilgisizlikten sırasıyla bütün görevliler sorumludur.
• Madde 9: İskân edilecekleri yerlere varan Ermeniler’in, kesin yerleşimlerine kadar geçecek olan sürede iaşeleri, ayrıca ihtiyacı olanlara evlerinin inşası için gerekli harcamaları yerel makamlar, göçmen ödeneğinden karşılayacaklardır.
• Madde 12: İskân edilen her aileye, daha önceki iktisadi durumları ve şimdiki ihtiyaçları göz önüne alınarak yeterli miktarda arazi verilecektir.
• Madde 15: İhtiyaç sahibi olan çiftçi ve meslek sahiplerine, uygun miktarda sermaye ya da alet ve edevat verilecektir.

Yukarıdaki maddelerden de gorüldüğü üzere, Osmanlı devleti tehcir edilen Ermeniler’in beslenme, barınma ve geçim şartları için gerekli her türlü önlemi almıştır. Tehcir esnasında aşiretlerin saldırıları ve hastalık sebebi ile ölen Ermeniler yüzünden 50’ye yakın Osmanlı askeri, bu Ermeniler’i koruyamadıkları gerekçesi ile asılmıştır. Soykırım yapmak isteyen bir devlet hiç kendi askerini asar mı?

1918 yılında kurulan Ermenistan’ın ilk Başbakanı olan Hovannez Katchaznouni, 1927 yılında Rusça, 1955 yılında ise İngilizce ‘The Armenian Revolutionary Federation (Dashnaksoution) Has Nothing To Do Any More’ başlığıyla Armenian Information Service (Ermeni İstihbarat Servisi) tarafından New York’ta yayımlanan kitabında çok önemli itiraflarda bulunmaktadır.

Hovannez Katchaznouni, Rusya’ya olan sadakatini şu şekilde itiraf etmiştir : ”Biz, kayıtsız şartsız Rusya’ya yönelmiş durumdaydık. Herhangi bir gerekçe yokken, zafer havasına kapılmıştık. Sadakatimiz, çalışmalarımız ve yardımlarımız karşılığında, Çar Hükümeti’nin Ermenistan’ın bağımsızlığını bize armağan edeceğinden emindik…”

Katchaznouni Türk devletinin tehcir stratejisini ise şu şekilde doğrulamaktadır: ”1915 yaz ve sonbahar döneminde Türkiye Ermeniler’i zorunlu bir tehcire tabi tutuldu. Türkler ne yaptıklarını biliyorlardı ve bugün pişmanlık duymalarını gerektirecek bir husus bulunmamaktadır.(…) bu yöntem en kesin ve en uygun yöntemdi. Kızgınlık ve korku içinde bulunan bizler, ‘suçlu’ arıyorduk ve bu suçluyu hemen ‘Rus’ Hükümeti ve onun kalleşce politikaları olarak belirledik.”

IV. Türkiye Devleti’nin Ermeniler için yaptıkları
2002 yılında hükümeti devralan AK Parti yönetimi son 13 senede Ermeniler ve diğer etnik azınlıklar için hatırısayılır icraatlara imza attı. Bunlar kısaca şu şekilde özetlenebilir:
1) 1936’da çıkarılan ve azınlıkların mülkiyet edinme hakkını ellerinden alan kanunu kaldırarak, tüm Ermeni ve diğer azınlıkların gasp edilen mülkiyetlerini geri verilmesi (toplamda 3 milyar dolarlık mülkiyet teslim edilmiştir),
2) 10 Nisan 2005 tarihinde dönemin Başbakanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan, Ermenistan Devlet Başkanı Sayın Robert Koçeryan’a bir mektup göndererek, 1915 dönemine ait gelişme ve olayların incelenmek amacıyla ortak bir komisyon kurulması yönünde resmi öneride bulunmuştur. Türk ve Ermeni tarihçi uzmanlarından oluşan bir grubun 1915 dönemine ait gelişme ve olayları sadece Türk ve Ermeni arşivlerinden değil, ilgili üçüncü ülkerde yer alan tüm arşivlerde araştırarak bulgularını uluslararası kamuoyuna açıklamalarını teklif etmiştir. Ermenistan devleti mektuba cevap vermemiştir.
3) Van’ın Akdamar ilçesinde bulunan ve Ermeniler’ce önceki yüzyıllar boyunca ibadet edilmesine rağmen 95 senedir kapalı olan kilisenin, tamamen devlet bütçesi ile restore edilip ibadete açılması (ayrıca 7 Ermeni kilisesi daha restore edilmiştir),
4) Ermeni azınlık okullarında öğrencilerin ders kitaplarının ücretsiz olarak verilmesi,
5) Ermeni azınlık gazetelerine ekonomik destek sağlanması,
6) Türkiye’de bulunan 40.000 bin kaçak Ermeni’nin sınır dışı edilmemesi,

V. Çözüm için ne yapılmalı?
Ermeni Meselesi günümüzde yanlış merciler tarafından tartışılmakta ve gündemde tutulmaktadır. 100 sene evvel yaşanmış bir mesele her iki milletin tarihçileri tarafından tartışılmalıdır. Bu noktada siyasilere düşen görev ise tarihi arşivlerin açılması ve meselenin çözümü için bağımsız ve tarafsız duruştur. Günümüzde yapılageldiği üzere, Ermeni Diasporasını memnun etmek ve siyasi manevralar için parlementoların aldığı kararlar, meselenin çözümünden ziyade daha girift olmasına hizmet eder.
Fransız, ABD veya Almanya gibi ülkelerin parlamentolarının Ermeni tehciri sırasında yaşanan trajedileri soykırım olarak ifade etmesi tarihsel gerçekleri ve Türkiye Cumhuriyeti’nin ve vatandaşlarının tutumunu değiştirmeyecektir. Türk kültürü ve medeniyetinde soykırım diye bir olgu yoktur. Lobi kuruluşları ve onların etkisinde kalan siyasetçiler değil, tarihçiler ve hukukçular bu meselenin araştırılması ve gerçeklerin aydınlatılmasındaki birincil muhattaplardır.

1915-1916 yıllarında 1. Dünya Savaşı şartlarında hayatını kaybeden tüm Anadolu insanının, Türk veya Kürt, Ermeni veya Müslüman ayrım yapmaksızın acısını yüreğimizde taşıyoruz.

_________________________________________________________________________________
Download Flyer:

UETD_Web_Bayrak_Turkiye UETD Flyer Ermeni Meselesi
UETD_Web_Bayrak_Almanya UETD Flyer Die Armenierfrage

 

Merken